Ef rekja má orsakir atvinnusjúkdóms til sakar atvinnurekanda eða manna sem hann ber ábyrgð á ber atvinnurekandi almenna skaðabótaábyrgð vegna hans með sama hætti og hann gerir vegna skaðabótaskyldra vinnuslysa. Það þýðir með öðrum orðum að starfsmaður sem verður fyrir skaðabótaskyldum atvinnusjúkdómi á ekki einasta rétt til launa í veikindum og þriggja mánaða á dagvinnulaunum eins og við á um almenn réttindi vegna atvinnusjúkdóma, heldur bætist við mun víðtækari og flóknari réttur.
Vandinn er sá, að mun erfiðara er að sanna hverju sinni að um sök atvinnurekanda sé að ræða en þegar um skaðabótaskyld vinnuslys er að ræða. Atvinnusjúkdómar koma að jafnaði fram á nokkrum tíma og oft getur verið erfitt að greina frumorsök sjúkdómsins. Það á t.d. við sjúkdóma eins og brjósklos, heyrnardeyfð og í sumum tilvikum hægt verkandi áhrif ýmissa efna og efnasambanda. Verkamaður sem t.d. hefur unnið árum saman hjá fjölmörgum atvinnurekendum við að rífa niður asbest í gömlum húsum og fær alvarlegan sjúkdóm í öndunarfærum á í verulegum erfiðleikum með að sanna hvaða atvinnurekanda er um að kenna auk þess sem mönnum urðu skaðlegir eiginleikar asbest ekki ljósir fyrr en eftir að unnið hafði verið með það árum saman. Fram til þess tíma var notkun þess bæði heimil og eftirsóknarverð.
Hæstiréttur hefur í nokkrum málum fjallað um bótaábyrgð atvinnurekanda vegna atvinnusjúkdóma.
Í Hrd. nr. 333/2010 var fjallað um skyldu tjónþola til að sanna að frumorsakir atvinnusjúkdóms megi rekja til starfsumhverfisins, að tengsl séu á milli sjúkdómsins og vinnunnar
Í Hrd. nr. 315/2006 var sönnunarbyrði snúi við þar sem leitt hafði verið í ljós að tjónvaldur hafði ekki farið að reglum til þess að drag úr mengun né tryggt að mengunarvaldandi efni sem unnið var með stofnuðu ekki öryggi og heilsu starfsmanna í voða og að starfsmönnum væri kynntar nauðsynlegar verklagsreglur og öryggisleiðbeiningar.
Í Hrd. 1996:4139 var fallist á bótakröfur manns vegna heyrnarskerðingar sem hann hafði orðið fyrir vegna langvarandi hávaða á vinnustað í 2-3 ár. Um hávaðavarnir á vinnustöðum voru í gildi tilteknar reglur sem ekki var fylgt. Fyrirtækið var því talið bótaskylt en tjónþoli látinn bera 1/3 hluta tjóns síns sjálfur þar sem honum var ljóst að hávaðinn var mikill. Af þeim ástæðum fór hann í heyrnarmælingu eftir að hafa unnið á staðnum í 1 ár. Þá kom í ljós heyrnarskerðing sem hann lét ekki vita af.
Í Hrd. 1997:2663 var fjallað um heilaskemmdir af völdum notkunar lífrænna leysiefna við hreinsun á tækjum í prentsmiðju. Tjónþolinn hafði unnið í samtals 12 ár hjá prentsmiðjunni á tímabilinu 1973 til 1992. Litið var til þess að um 1980 var almennt vitað um hættueiginleika lífrænna leysiefna. Þrátt fyrir það og með vísan til laga um aðbúnað og hollustuhætti á vinnustöðum þar sem mælt er fyrir um þá frumskyldu atvinnurekanda að tryggja góða aðstöðu og aðbúnað á vinnustað var tjónið dæmt bótaskylt. Tjónþola var hins vegar gert að bera 2/5 hluta tjóns síns sjálfur þar sem honum hafi mátt vera ljóst að aðstæður á vinnustað voru um langan tíma ófullnægjandi.